Hồng Hoa hội có thật, do nữ cao thủ kung fu nào sáng lập?

Lam Đạt Biên, một nữ cao thủ hiếm hoi trong làng kung fu Trung Quốc - Ảnh: AI

Giỏi kung fu, nhưng không phải gốc người Hán

Cái tên Hồng Hoa hội được người hâm mộ kung fu Trung Hoa, cũng như hâm mộ tiểu thuyết võ hiệp Kim Dung biết đến rộng rãi qua tác phẩm Thư Kiếm Ân Cừu Lục, nổi danh là tác phẩm đầu tay của cố văn hào Hong Kong.

Trong đó, Kim Dung cho biết lai lịch của Hồng Hoa hội vốn là Thiên Địa hội - tổ chức ra đời từ đầu thời nhà Thanh, đổi tên vào thời vua Càn Long. 

Tổ chức chính trị ngầm này luôn giữ vững tôn chỉ "phản Thanh phục Minh", đại biểu cho ý chí đấu tranh chống người Mãn của người Hán. 

Cũng như tiền thân Thiên Địa hội, Hồng Hoa hội được xây dựng là tổ chức chính trị với số lượng cao thủ đông đảo, khiến quan lại nhà Thanh phải đau đầu.

Nhưng báo The Paper (trụ sở ở Thượng Hải) đã làm rõ vấn đề này. Sự hiện diện của Hồng Hoa hội lẫn Thiên Địa hội đều được các sử gia Trung Quốc công nhận, nhưng thực chất đây lại là 2 tổ chức hoàn toàn khác nhau.

Hồng Hoa hội thực sự ra đời vào khoảng cuối thế kỷ 19 tại vùng Tư Ân phủ, thuộc khu vực Đô An, Quảng Tây ngày nay. Xuất phát ban đầu là một "võ hội" của những người dân tộc sống ở vùng này.

Và điều thú vị là, Hồng Hoa Hội thực tế lại do một nữ cao thủ người Dao - tên Lam Đạt Biên sáng lập nên.

Nghiên cứu chuyên biệt đáng chú ý về tổ chức này là bài Cuộc khởi nghĩa “Hồng Hoa hội” ở Quảng Tây cuối Thanh của Đàm Mậu Phúc, đăng trên Học báo Học viện Dân tộc Quảng Tây năm 1983. 

Công trình sau này về lịch sử nghiên cứu người Dao cũng liệt kê đây là một trong những nghiên cứu về các phong trào nổi dậy của người Dao tại Trung Quốc.

Lam Đạt Biên giỏi côn pháp và đao pháp - Ảnh: AI

Theo những tư liệu được dẫn lại từ nghiên cứu này, Lam Đạt Biên sinh trong một gia đình người Dao, phân nhánh Bố Nỗ Dao thuộc địa bàn An Định thổ ty. 

Cha bà, Lam Lão Phẩm là một võ sư học võ công từ người Hán, với sở trường côn và đao pháp. Lam Đạt Biên cùng em trai được cha truyền dạy từ nhỏ; khoảng 16 tuổi, bà đã nổi danh trong vùng vì khả năng sử dụng côn, đao, đồng thời giỏi cưỡi ngựa và bắn cung.

Khoảng năm 1897, sau những biến cố gia đình, Lam Đạt Biên bắt đầu tập hợp người giỏi võ trong cộng đồng và hình thành Hồng Hoa hội, một bang hội với truyền thống rèn luyện võ nghệ đứng đầu trong vùng.

Theo các tư liệu về người Bố Nỗ Dao, “Hồng Hoa” gắn với sử thi và tín ngưỡng Mật Lạc Đà. Mật Lạc Đà được người Bố Nỗ Dao xem là nữ thần mẹ, đấng tạo dựng thế giới và tổ tiên của cộng đồng. 

Trong truyền thuyết có câu chuyện về các loài hoa, trong đó hoa đỏ mang vị trí đặc biệt; “Hồng hoa” cũng được dùng như cách gọi đẹp dành cho phụ nữ trẻ.

Lam Đạt Biên khai thác rất mạnh nền tảng tín ngưỡng này để tập hợp dân chúng. Điều đó giải thích vì sao một nữ võ sư có thể trở thành trung tâm của một tổ chức phát triển nhanh tại các cộng đồng miền núi Dao, Choang và những nhóm dân cư lân cận.

Vì sao được Kim Dung 'mượn tên'?

Thuở ban đầu, Hồng Hoa hội thuần túy là một võ hội, hoạt động gần tương tự như bang hội trong tiểu thuyết võ hiệp. 

Đến đầu thập niên 1900, chồng của Lam Đạt Biên bị lực lượng thổ ty sát hại, khiến bà nổi giận giương cờ khởi nghĩa, chống lại triều đình nhà Thanh.

Năm 1903, cuộc nổi dậy chính thức bùng phát. Hồng Hoa hội khi đó chiêu mộ đến hơn 5.000 người, trở thành một tổ chức đủ hùng mạnh để chống lại quan quân địa phương.

Lam Đạt Biên có lúc chiếm được nha môn An Định, kiểm soát toàn bộ địa bàn thổ ty và hoạt động trên một khu vực rộng hơn trăm dặm. 

Sau 6 tháng, quân triều đình nhà Thanh mới dẹp được cuộc nổi dậy của Hồng Hoa hội, nhưng số phận của Lam Đạt Biên lại không rõ. Lời kể dân gian cho rằng bà và gia đình đã tẩu thoát, vào ẩn cư nơi rừng núi.

Bản phim truyền hình Thư Kiếm Ân Cừu Lục năm 2002 - Ảnh: BAIDU

Huyền thoại về Lam Đạt Biên còn cho rằng vì bà võ công quá cao cường, quân Thanh đành bất lực trong việc vây bắt. 

Theo báo The Paper, Kim Dung - người sinh ra ở Chiết Giang, cách Quảng Tây khoảng 1.700km, có thể đã mượn ý tưởng từ Hồng Hoa hội của Lam Đạt Biên để tạo nên sự kết hợp với Thiên Địa hội.

Ngoài ra, Thiên Địa hội là tổ chức tôn thờ nhà Minh, tỏ rõ lòng trung với triều đại vốn đã mất nước này. Thiên Địa hội thường lấy hình tượng "hồng môn" làm cách liên lạc với nhau, chữ "hồng" ở đây được cho là xuất phát từ niên hiệu "Hồng Vũ" của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương. 

Sự thật là Hồng Hoa hội ngoài đời đã vùng lên đấu tranh chống lại quân Thanh, nhưng việc xây dựng một hình tượng "tổng đà chủ" là phụ nữ dân tộc thiểu số lại không mấy hấp dẫn. 

Chính vì vậy, khi kết hợp với Thiên Địa hội, Hồng Hoa hội trong Thư Kiếm Ân Cừu Lục trở thành tổ chức vừa mang màu sắc võ hiệp hấp dẫn, vừa có tinh thần yêu nước mạnh mẽ.