Hàng quán ‘mơ hồ’ phí bản quyền âm nhạc tính theo diện tích

Khách hát tại một cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke ở TP.HCM - Ảnh: ĐỨC THIỆN

Từ ngày 1-7-2026, các cơ sở kinh doanh như quán cà phê, nhà hàng, khách sạn, quán bar, karaoke, trung tâm thương mại... khi mở nhạc (phát bản ghi âm, ghi hình) phục vụ khách hàng đều phải trả tiền bản quyền âm nhạc theo quy định pháp luật.

Hàng quán đau đầu tính toán chi phí cố định

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Tuổi Trẻ, anh Trần Thế Hiển - chủ một quán cà phê trên đường Phan Văn Trị (phường Gò Vấp, TP.HCM) - cho biết hiện vẫn duy trì việc mở nhạc thông qua nền tảng YouTube như nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ khác. Trước nay, anh chưa thực sự tìm hiểu sâu về các quy định liên quan đến bản quyền âm nhạc.

Khi tiếp cận thông tin về cách tính phí bản quyền dựa trên công thức tích hợp giữa mức lương cơ sở và hệ số điều chỉnh theo diện tích kinh doanh, anh Hiển không khỏi bất ngờ. 

Với quy mô mặt bằng lên tới khoảng 1.000m² của quán, anh tính toán chi phí bản quyền âm nhạc mỗi năm có thể dao động ở mức gần 50 triệu đồng, tạo nên một áp lực tài chính không nhỏ.

"Trong bối cảnh ngành F&B vẫn chịu sức ép chi phí nguyên liệu, mặt bằng và sức mua của người tiêu dùng chưa phục hồi hoàn toàn, việc gánh thêm một khoản chi cố định mỗi năm khiến chúng tôi khó cân đối dòng tiền. 

Nếu mức phí áp dụng đồng loạt theo diện tích sàn, đây sẽ là gánh nặng lớn cho các mô hình không gian rộng nhưng hiệu quả khai thác doanh thu thực tế chưa tương xứng", anh Hiển băn khoăn.

Một điểm nghẽn khác khiến nhiều chủ kinh doanh chưa đồng thuận là tiêu chí tính phí dựa vào tổng diện tích sàn. 

Các chủ quán lập luận rằng không phải toàn bộ diện tích cơ sở đều phục vụ cho trải nghiệm nghe nhạc của khách hàng. Nhiều khu vực mang tính bổ trợ như kho chứa hàng, phòng kỹ thuật hay nhà vệ sinh hoàn toàn không liên quan đến việc khai thác giá trị âm nhạc nhưng vẫn bị gộp chung vào quy mô tính phí.

Thông tin vẫn còn "mơ hồ"

Các quán cà phê hiện nay đều mở nhạc phục vụ khách - Ảnh: QUANG ĐỊNH

Theo ghi nhận thực tế, điều làm các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể lúng túng nhất lúc này là sự thiếu hụt các dòng thông tin hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan chức năng. 

Anh Hiển cho biết bản thân chưa từng nhận được thông báo hay hướng dẫn nào về quy trình thực hiện, đơn vị có thẩm quyền thu phí, phạm vi áp dụng, hoặc cách thức phân biệt giữa việc dùng tài khoản cá nhân với phát nhạc thương mại.

Biên lợi nhuận ngành F&B hiện tại phụ thuộc mạnh vào yếu tố mùa vụ. Trong tình huống chi phí vận hành bị đẩy lên, anh buộc phải cân nhắc giảm tần suất mở nhạc hoặc chuyển sang dùng các nguồn nội dung thay thế tự do.

Tương tự, một chủ quán cà phê trên đường Lâm Văn Bền (phường Tân Hưng, TP.HCM) chia sẻ mọi thứ đối với họ hiện vẫn còn "rất mơ hồ". Quán chủ yếu mở nhạc nền nhẹ nhàng để tạo không gian thư giãn cho khách, chưa từng có đơn vị nào đến hướng dẫn việc sử dụng nhạc trong môi trường kinh doanh phải xin phép ra sao.

"Khi nghe thông tin chi phí tính theo diện tích và gắn với mức lương cơ sở, chúng tôi lo ngại hơn là chuẩn bị. Điều khiến tôi băn khoăn không chỉ là số tiền phải đóng, mà quan trọng là đóng cho ai, phạm vi nào được tính và nếu mình đã trả tiền thuê bao định kỳ cho các nền tảng trực tuyến thì có được xem là hợp lệ hay chưa", vị này bày tỏ.

Trong khi đó ông Nguyễn Phúc Hưng - Phó giám đốc vận hành của chuỗi cửa hàng bánh Bread Talks - cho biết hệ thống đã ký hợp đồng và sử dụng dịch vụ bản quyền thông qua một đối tác hợp pháp. Thế nhưng thời gian qua, doanh nghiệp vẫn thường xuyên nhận được email, công văn, thậm chí là thông báo có nội dung phản ánh hoặc yêu cầu làm rõ về việc sử dụng âm nhạc chưa được cấp phép.

“Đội ngũ chúng tôi rất băn khoăn về cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin giữa các đơn vị quản lý, khai thác bản quyền vẫn chưa thực sự đồng bộ. Đồng thời việc này cũng gây mất thời gian cho doanh nghiệp trong việc giải trình, dù doanh nghiệp đã thực hiện đúng nghĩa vụ của mình”, ông Hưng nói.

Nhiều hộ kinh doanh nhỏ mong muốn cơ quan quản lý xây dựng cơ chế thực thi bản quyền dễ tiếp cận, thiết kế các gói phí linh hoạt theo tháng, năm với danh mục tác phẩm minh bạch, kèm lộ trình triển khai rõ ràng để doanh nghiệp có thời gian thích ứng.