AI khiến những cuộc tấn công mạng diễn ra ngày càng nhanh - Ảnh: KASPERSKY
Đáng lo ngại, một nửa doanh nghiệp thừa nhận không đủ tự tin ứng phó khi chính các hệ thống AI của mình bị tin tặc chiếm quyền điều khiển.
Kịch bản "AI đánh AI" tính bằng giây
Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo đang trở thành con dao hai lưỡi sắc bén. Báo cáo của Cisco cho thấy tại Việt Nam, AI đã bắt đầu thâm nhập sâu vào các hệ thống vận hành: gần 50% tổ chức đã triển khai rộng rãi giải pháp bảo mật tích hợp AI và khoảng 30% ứng dụng các tác nhân tự hành (AI agents).
Hơn 80% chuyên gia khẳng định AI giúp cải thiện tốc độ phát hiện mối đe dọa thêm ít nhất 25%.
Thế nhưng, ở chiều ngược lại, tin tặc cũng không đứng ngoài cuộc chơi. Khi các tác nhân AI độc hại có thể quét lỗ hổng, giải mã dữ liệu và xâm nhập hệ thống tự động chỉ trong vài giây, các phòng tuyến bảo mật truyền thống đang bị xé toạc nhanh hơn bao giờ hết.
Nghiên cứu chỉ ra một con số giật mình: 95% tổ chức tại Việt Nam đã trải qua ít nhất một sự cố an ninh mạng gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh trong năm qua (cao hơn mức trung bình 91% của toàn cầu).
Đáng chú ý, hơn 40% trong số đó có sự can thiệp trực tiếp từ các công cụ AI của tin tặc.
Nghịch lý ở chỗ, dù đầu tư lớn cho AI, chỉ đúng 50% tổ chức tại Việt Nam tự tin có thể phát hiện và ứng phó kịp thời khi hệ thống AI của chính mình bị xâm nhập. Sự mơ hồ trong quản trị các danh tính phi con người và nguy cơ rò rỉ dữ liệu qua mô hình AI đang biến công nghệ tân tiến này thành “gót chân Achilles” mới của nhiều đơn vị.
Tin tặc chạy bằng AI, doanh nghiệp chạy bằng... quy trình xin duyệt
Cũng theo báo cáo, rào cản lớn nhất khiến doanh nghiệp phòng thủ yếu ớt không nằm ở tiền bạc hay công cụ kỹ thuật.
Khoảng 60% chuyên gia toàn cầu cho rằng năng lực phòng vệ phụ thuộc vào quy trình vận hành và phối hợp nội bộ. Tại Việt Nam, nhiều đội ngũ an ninh mạng đang rơi vào tình cảnh "trói tay" trước tội phạm mạng vì những nút thắt nội bộ.
Đó là sự bất đồng ngôn ngữ giữa đội ngũ IT và ban lãnh đạo. Theo báo cáo, 51% tổ chức gặp khó khăn khi dùng các chỉ số kinh doanh để giải thích rủi ro mạng với hội đồng quản trị, và 35% cho biết các báo cáo kỹ thuật "quá khó hiểu" để thuyết phục sếp duyệt ngân sách hoặc ra quyết định khẩn cấp.
Thứ hai là tình trạng “cháy nhà" nhưng vẫn mải đi tìm bình chữa cháy. 45% chuyên gia bảo mật tại Việt Nam than phiền họ mất quá nhiều thời gian cho việc đi gom và đối chiếu dữ liệu giữa các phòng ban rời rạc, thay vì tập trung xử lý mối đe dọa thực tế. Dữ liệu phân tán khiến các cảnh báo đỏ bị bỏ sót một cách đáng tiếc.
Ông Nguyễn Như Dũng - Tổng giám đốc Cisco Việt Nam, Campuchia và Lào - nhận định: "Khi các mối đe dọa ngày càng được AI hỗ trợ và tự động hóa, công nghệ chỉ là một phần; khả năng vận hành linh hoạt mới quyết định tốc độ ứng phó.
Các tổ chức cần phá bỏ rào cản giữa các bộ phận để quyết định được đưa ra nhanh chóng và đúng thời điểm, thay vì chỉ xem an ninh mạng là một thủ tục tuân thủ".
